بررسی مقایسه‌ای اثر تورم بر تقاضای بیمه‌های عمر در کشورهای در حال توسعه

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی.تهران.ایران

2 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی تهران.ایران

3 کارشناسی ارشد برنامه ریزی سیستمهای اقتصادی.تهران.ایران

چکیده

در این مطالعه اثر تورم بر روی تقاضای بیمه عمر در کشورهای درحال‌توسعه و توسعه‌یافته مورد بررسی قرار گرفته است. برای این منظور تابع تقاضای بیمه عمر تحمین زده شده است. برای تخمین تقاضا از متغیر حق بیمه به‌عنوان متغییر وابسته و از متغیرهای تورم، درآمد سرانه ملی، جمعیت و تحصیلات به‌عنوان متغیرهای مستقل استفاده شده است. منظور از تورم، تورم‌انتظاری و منظور از تحصیلات، میانگین سال‌های باسوادی بزرگسالان می‌باشد. تخمین تابع تقاضا به تفکیک در هر دو گروه کشورها در محدوده زمانی 2005 تا 2009 و با استفاده از نرم‌افزار Eviews و از روش panel data صورت گرفته است. در این مقاله فرضیه "تقاضای بیمه‌های عمر با تورم، رابطه معکوس دارد" و نیز دو فرضیه فرعی دیگر، یکی" تقاضای بیمه‌های عمر با درآمد ملی سرانه، رابطه مستقیم دارد" و فرضیه " تقاضای بیمه‌های عمر با میانگین سال‌های تحصیل، رابطه مستقیم  دارد" مورد آزمون قرار می‌گیرد. نتایج حاکی از آن است که در کشورهای توسعه‌یافته با افزایش تورم، تقاضای بیمه‌عمر کاهش یافته و تقاضای بیمه عمر با تحصیلات رابطه منفی و با جمعیت و درآمد سرانه رابطه مثبت دارد. در کشورهای درحال‌توسعه، تقاضای بیمه با تورم و تحصیلات رابطه نداشته و با جمعیت و درآمد سرانه رابطه مثبت دارد.
Abstract
In this paper the effect of inflation on the life insurance demand in the developing and developed countries has been studied. Life insurance was estimated for this purpose .For estimating demand, insurance premium has been used as dependent variable and inflation , national income per capita ,population and education has been used as independent variables. Inflation and education mean anticipated inflation and the mean of literacy years of adults respectively. Demand function estimation identified by the two groups of countries during 2005 to 2009 was rendered using Eviews and Panel data technique .This paper test the main hypothesis : “life insurance demand has negative correlation with inflation” and two minor hypotheses :“life insurance demand has positive correlation with national income per capita” and “ life insurances demand has positive correlation with mean of education years” .The results show that in developed countries as inflation increases the life insurance demand decreases and life insurances demand has  negative correlation with education and positive correlation with population and income per capita. In the developing countries life insurance demand has not any significant correlation with inflation and education but has positive correlation with population and income per capita.  
 

کلیدواژه‌ها


بررسی مقایسه‌ای اثر تورم بر تقاضای بیمه‌های عمر در کشورهای در حال توسعه     و توسعه‌یافته

ابراهیم عباسی[1]

علیرضا دقیقی اصلی[2]

سکینه حسین خانی[3]

تاریخ دریافت: 12/10/1391       تاریخ پذیرش: 17/12/1391

چکیده

در این مطالعه اثر تورم بر روی تقاضای بیمه عمر در کشورهای درحال‌توسعه و توسعه‌یافته مورد بررسی قرار گرفته است. برای این منظور تابع تقاضای بیمه عمر تحمین زده شده است. برای تخمین تقاضا از متغیر حق بیمه به‌عنوان متغییر وابسته و از متغیرهای تورم، درآمد سرانه ملی، جمعیت و تحصیلات به‌عنوان متغیرهای مستقل استفاده شده است. منظور از تورم، تورم‌انتظاری و منظور از تحصیلات، میانگین سال‌های باسوادی بزرگسالان می‌باشد. تخمین تابع تقاضا به تفکیک در هر دو گروه کشورها در محدوده زمانی 2005 تا 2009 و با استفاده از نرم‌افزار Eviews و از روش panel data صورت گرفته است. در این مقاله فرضیه "تقاضای بیمه‌های عمر با تورم، رابطه معکوس دارد" و نیز دو فرضیه فرعی دیگر، یکی" تقاضای بیمه‌های عمر با درآمد ملی سرانه، رابطه مستقیم دارد" و فرضیه " تقاضای بیمه‌های عمر با میانگین سال‌های تحصیل، رابطه مستقیم  دارد" مورد آزمون قرار می‌گیرد. نتایج حاکی از آن است که در کشورهای توسعه‌یافته با افزایش تورم، تقاضای بیمه‌عمر کاهش یافته و تقاضای بیمه عمر با تحصیلات رابطه منفی و با جمعیت و درآمد سرانه رابطه مثبت دارد. در کشورهای درحال‌توسعه، تقاضای بیمه با تورم و تحصیلات رابطه نداشته و با جمعیت و درآمد سرانه رابطه مثبت دارد.

واژگانکلیدی: بیمه عمر، تورم، روش پیش‌بینی panel data

 

1. مقدمه

با پیشرفت روزافزون علم و دانش بشری و تنوع یافتن تکنولوژی و نوع تولیدات، مصارف کالا و خدمات بشری بسیار متنوع شده است. این موضوع بر کسی پوشیده نیست که با وجود تنوع تکنولوژی، خدمات و تولیدات، عامل رشد و توسعه اقتصادی یک کشور، افزایش سرمایه‌گذاری مولد درآن جامعه است و رابطه مستقیمی بین توسعه اقتصادی و سرمایه‌گذاری وجود دارد. توسعه اقتصادی از اهداف مهم کشور است و هر کشوری برای رسیدن به اهداف کوتاه‌مدت و بلندمدت خود و روند رشد و توسعه اقتصادی و اجتماعی نیازمند حفظ تامین همه‌جانبه سرمایه‌های ملی و خصوصی است. صنعت بیمه به‌موجب ماهیت فعالیتش از کانال‌های مهم پس‌انداز و نهادهای مهم و محوری مالی‌اند که در کنار دیگر نهادهای مالی در امر تهیه و تخصیص سرمایه به تامین مالی واحدهای اقتصادی کمک می‌کنند.

شرکت‌های بیمه علاوه بر ارائه خدمات بیمه‌ای در بلندمدت با به‌کارگیری منابع مالی انباشته شده نزد خود موجب تحرک، پویایی، رشد و توسعه بازارهای مالی می‌شوند و منابع مالی فراوان را برای بخش‌های اقتصادی اعم از تولیدی و طرح‌های سرمایه‌گذاری فراهم می‌آورند. بیمه‌عمر در سال‌های اخیر جایگاه ویژه‌ای یافته است و یکی از مهمترین نوع بیمه‌ها به شمار می‌رود. بیمه عمر از دو جنبه خرد و کلان حائز اهمیت است. در سطح خرد بیمه عمر می‌تواند سبب افزایش امید به زندگی و تشویق نیروی کار ماهر و نیمه‌ماهر در مشاغل پرخطر باشد و رفاه زندگی را افزایش دهد. در سطح کلان نیز بیمه عمر عامل افزایش امنیت اقتصادی، افزایش بهره‌وری و تولید و حفاظت از منابع و سرمایه‌های انسانی جامعه به‌شمار می‌رود.

بنابراین در اغلب کشورهای جهان شرکت‌های بیمه به‌منظور ایجاد پوشش‌های کافی برای هزینه‌های خود کسب درآمد و سودآوری بیشتر، رشد و توسعه درآمدهای بیمه‌ای و در نتیجه ارائه کیفی و کمی خدمات و ارائه آن با قیمت نازل جهت جذب هر چه بیشتر مشتریان و ... به‌عنوان یک نهاد مالی فعال در بازار سرمایه و فعالیت‌های سرمایه‌گذاری مشارکت می‌کنند­. به‌طوریکه در برخی از کشورهای توسعه‌یافته نقش صنعت بیمه در بازار سرمایه و تجهیز منابع پس‌اندازی حتی از بازار بورس اوارق بهادار و نظام بانکی به مراتب بیشتر است تا در کشورهای توسعه‌یافته که بیمه عمر یک منبع عظیم سرمایه‌گذاری است.

2. مبانی نظری

اکثر مطالعات نظری جدید در زمینه بیمه عمر و افرادی چون استانلی فیشر[4] در 1972­، پیساریدز[5]­ در 1980، ادی کارنی[6] ­و ایتز هاک زیلچا[7] درسال 1985 و 1986، مطالعه یاری[8] را به‌عنوان نقطه شروع کار خود قرار دادند.

تقاضای سرپرست خانوار برای بیمه عمر به تعداد افراد خانواده بستگی دارد. لوئیس[9] این رابطه را با توسعه ساختار نظری بیمه‌عمر یاری و با در نظر گرفتن ترجیحات دیگر اعضای خانواده مورد بررسی قرارداد. در این حالت بیمه‌عمر توسط افراد تحت تکفل شخص که در طول عمر نامطمئن سرپرست خانوار با درآمد نامطمئنی نیز مواجه هستند تقاضا می‌شود. تقاضای ایشان برای بیمه عمر بر اساس طول عمر سرپرست خانوار بر پایه مدل چرخشی زندگی استوار است که در آن درآمد به دلیل نااطمینانی در مورد طول عمر سرپرست خانواده نامطمئن است[10].

یاری در مفهوم مدل چرخشی زندگی با طول عمر نامطمئن، نشان می‌دهد که یک شخص مطلوبیت انتظاری خود را با خرید بیمه‌عمر و دریافت مستمری سالانه افزایش می‌دهد. روش لوئیس به این دلیل متمایز است که وی تقاضای بیمه‌عمر را از منظر وارثین مورد بحث قرار می‌دهد به‌عبارتی بیمه‌عمر به‌منظور حداکثر کردن مطلوبیت انتظاری وارثین تقاضا می‌شود.

در ساختار مدل یاری یک مصرف‌کننده بیمه‌عمر را به‌منظور افزایش مطلوبیت انتظاری طول عمر خود خریداری می‌کند. طبق معادله یاری تغییر در مالکیت بیمه عمر بیشتر به جابجایی برون‌زای تابع مطلوبیت مصرف‌کننده بستگی دارد. لوئیس با بسط مدل یاری جابجایی در تابع مصرف‌کننده را با در نظر گرفتن ترجیحات فرزندان و همسران به‌دست آورد. همچنین لوئیس فرض کرد که تابع مطلوبیت هریک از اعضای خانواده جداپذیر است. این فرض به ما اجازه می‌دهد تا بحث را از منظر مصرف‌کننده یعنی کسی که بیمه می‌شود به همسر و فرزندان که وارثین شخص می‌باشند انتقال دهیم. یک سرپرست درآمد را به‌صورت برون‌زا برای فرزندان خود فراهم می‌کند و این درآمد طوری تخصیص داده می‌شود که مطلوبیت انتظاری فرزندان وی حداکثر شود. فرزندان نیز مطلوبیت خود را با در نظر گرفتن مطلوبیت درآمد برون‌زای انتقالی از پدر حداکثر می‌کنند. حداکثر کردن مطلوبیت از طرف فرزندان ممکن است شامل خرید بیمه‌عمر سرپرست خانوار باشد زیرا فرزندان با درآمد نامطمئنی که از طول عمر نامطمئن سرپرست خانوار به‌دست می‌آید مواجه هستند. فرزندان از آن جهت بیمه عمر را خریداری می‌کنند که به علت نااطمینانی از طول عمر پدر از درآمد نامطمئنی برخوردار هستند. آنها تا سن a در خانواده باقی می‌مانند و تا آن سال پرداخت‌های انتقالی معینی در هر سال دریافت می‌کنند، ولی در صورتیکه پدر فوت نماید، آنها پرداخت ‌های انتقالی دیگری به جزء سهم معین از ارث دریافت نمی‌کنند. 

نتیجه بحث از معادله این گونه بیان می‌شود که تقاضا برای بیمه‌های زندگی (عمر) بااحتمال مرگ سرپرست خانواده، با ارزش فعلی مصرف خانواده و همچنین ریسک‌گریزی خانوارها، رابطه مثبت و با ثروت خانواده و هزینه سربار رابطه منفی دارد.

3. متغیرهای تحقیق

این مجموعه در صدد آن است که اثرات تورم را بر روی تقاضای بیمه عمر در کشورهای توسعه‌یافته و در کشورهای درحال‌توسعه به‌طور مقایسه‌ای مورد مطالعه قرار دهد. برای تخمین تابع تقاضای بیمه‌عمر متغیر حق بیمه عمر را به‌عنوان متغیر وابسته و متغیرهای تحصیلات، تورم، درآمد سرانه ملی و جمعیت متغیرهای مستقل در نظر گرفته می‌شود.

حق بیمه(Premium)  

وجهی که بیمه‌گذار به بیمه‌گر می‌پردازد. در این تحقیق برای نشان دادن میزان تقاضا برای بیمه عمر از حق بیمه‌های پرداختی سالانه در رشته بیمه عمر استفاده می‌شود. در مدل مورد بررسی حق بیمه یک متغیر وابسته است که با علامت اختصاری prem  در مدل نشان داده شده است.

تحصیلات (Education)

در این مطالعه میانگین سال‌های باسوادی بزرگسالان به عنوان میزان تحصیلات یک کشور در نظر گرفته می‌شود.

در مطالعه حاضر تحصیلات یک متغیر مستقل است که با علامت medu در مدل نشان داده شده است.

تورم (Inflation)

فراگرد افزایش پیوسته و همه جانبه قیمت‌های پولی کالا و خدمات است و یا به معنی کاهش پیوسته و همه‌جانبه پول است.[11]

تورم عموما به‌معنای افزایش غیر متناسب سطح عمومی قیمت‌ها در طول یک زمان مشخص را می‌گویند.

نرخ تورم به‌معنای تغییر در یک شاخص قیمت که عموما شاخص قیمت مصرف‌کننده است اما به‌طور کلی به افزایش سطح عمومی قیمت‌ها تورم گفته می‌شود. در این تحقیق از آمارهای مربوط به تورم انتظاری استفاده می‌شود. برای محاسبه تورم انتظاری می‌توان از فرمول 3-1 استفاده کرد :

                       (3-1)                                               

در این رابطه تورم انتظاری هر سال برابر میانگین وزنی تورم سال قبل و دو سال قبل می‌باشد.

در این مطالعه تورم انتظاری یک متغیر مستقل است و برای نشان دادن آن از علامت اختصاری inf استفاده شده است.

 

درآمد ملی سرانه (Gross national income(per capital))

هنگامی که درآمد ملی یا همان ارزش کالا و خدمات نهایی تولید شده در دوره زمانی مشخص بدون استهلاک، بر شمار جمعیت تقسیم شود محصول خالص ملی هر نفر یا درآمد سرانه ملی  به‌دست می‌آید.

در این مطالعه درآمد ناخالص ملی سرانه یک متغیر مستقل است و با علامت اختصاری pgni  نشان داده شده است.

جمعیت (Population)

شمار مردمی که در یک سرزمین معین (شهر، روستا، دولت، ملت یا دنیا) زندگی می‌کنند. در واقع تجمعی از افراد انسانی که در یک منطقه جغرافیایی به‌طور مستمر به‌شکل خانوار و خانواده زندگی می‌کنند.     

در بررسی‌های به‌عمل آمده جمعیت کل کشور (که متشکل از تمامی کسانی است که در یک کشور معین زندگی می‌کنند و سکونت دارند) مورد استفاده قرار گرفته شده است. جمعیت در این مدل یک متغیر مستقل است که با علامت اختصاری pop در مدل نشان داده شده است­.

4. اهداف

این مطالعه به‌دنبال آن هست که به اهداف زیر دست یابد:

1- شناخت چگونگی تاثیر تورم برروی تقاضای بیمه‌های‌عمر در کشورهای درحال‌ توسعه و توسعه‌یافته

2- ارائه راهکارهای افزایش تقاضای بیمه‌های عمر در شرایط تورمی

5. روش مطالعه

 در مدل مورد مطالعه تقاضای بیمه عمر تابعی از متغیرهای تورم، جمعیت، درآمد سرانه ملی و تحصیلات در نظر گرفته شده است. برای تخمین تقاضای بیمه عمر برای داده‌های مربوط به تحصیلات، تورم، جمعیت  و درآمد سرانه  15 کشورآمریکا، نروژ، ژاپن، هلند، آلمان، فرانسه، دانمارک، اسپانیا، ایتالیا، کانادا، پرتغال، سوئد، انگلستان، بلژیک، استرالیا را به‌عنوان کشورهای توسعه‌یافته و کشورهای ایران، روسیه، عربستان، مالزی، ترکیه، تایلند، هلند، مصر، کنیا، برزیل، اندونزی، رومانی، چین، مکزیک و پرو به عنوان کشورهای درحال‌توسعه با توجه به خرید بیمه‌نامه‌های ‌عمر و همچنین موقعیت جغرافیایی و دسته‌بندی HDI انتخاب شده‌اند. برای انتخاب کشورها سعی شده با توجه به طبقه‌بندی کشورها بر اساس این معیارها، کشورهایی انتخاب شوند که از هر طبقه کشوری شرکت کرده باشد. دادهای مورد نظر برای بازه زمانی 2005 تا 2009 با استفاده از نرم‌افزار Eviews  و Excel از روش اقتصادسنجیPanel data  استفاده شده و سپس اثر تورم را بر روی این دو گروه کشور استخراج کرده و سپس مورد مقایسه و تجزیه و تحلیل قرار می‌گیرند.

6. آزمون ریشه واحد

برای استفاده از داده‌ها ابتدا آزمون ریشه واحد را برای متغیرها استفاده می‌کنیم تا مطمئن شویم تابع تخمینی رگرسیون کاذب نیست. به‌همین منظور از روش Levin, Lin & Chu استفاده می‌شود. مقدار آماره t استخراجی برای هریک از متغیرها به صورت جدول6-1 است­.

جدول6-1. مقدار آماره t در آزمون ریشه واحد

 

جمعیت

درآمد سرانه

تحصیلات

تورم

حق بیمه

متغیر

کشور

0

0

0.003

0

0

کشورهای درحال‌توسعه

0.0008

0

0

0

0

کشورهای توسعه‌یافته

 

منبع : خروجی Eviews

مشاهده شد که در سطح معناداری 10 درصد تمامی متغیرهای مورد استفاده ایستا هستند.

 

 

 

 

 

7.  برآورد مدل و آزمون فرضیه

7-1. کشورهای درحال‌توسعه

در برآورد تقاضای بیمه‌عمر برای این دسته از کشورها نتایج حاکی از آن است که مدل باید به‌صورت اثرات ثابت تخمین زده شود.[12]

نتایج تخمین اثرات ثابت برای کشورهای در حال توسعه به صورت جدول 7-1-1 به‌دست آمد:

جدول 7-1-1. تخمین اثرات ثابت کشورهای درحال توسعه برای بیمه عمر

 

Variable

Coefficient

Std. Error

t-Statistic

Prob.

C

10E92/3-

9E80/9-

003484/4-

0003/0

POP?

1082/181

05734/44

110737/4

0002/0

INF?(-1)

86033732-

74248228

158731/1-

2533/0

PGNI?

9/558008

4/195446

839699/2

0070/0

MEDU?

10E03/3-

8E26/7

417627/0

6784/0

 

منبع : خروجی Eviews

R2=98/0

مشاهده می‌شود که متغیر جمعیت (pop) و متغیر درآمد سرانه (pgni) با تقاضای بیمه‌عمر رابطه مثبت دارند و متغیر تورم با یک دوره تاخیر (inf(-1)) و متغیر تحصیلات (medu) با تقاضای بیمه‌عمر رابطه ندارند‌. لذا در تخمین نهایی مدل، آزمون‌ها نشان می‌دهند که تخمین به‌صورت اثرات ثابت است. مقادیر تخمین زده شده به صورت جدول 7-1-2 است :

 

 

 

 

 

جدول 7-1-2. تخمین اثرات ثابت کشورهای درحال‌توسعه با دو متغیر برای بیمه عمر

 

Variable

Coefficient

Std. Error

t-Statistic

Prob.

C

10E16/6-

10E03/1

992754/5-

0

POP?

3294/282

21038/46

109652/6

0

PGNI?

8/487923

24/87475

577851/5

0

 

منبع : خروجی Eviews

R2=95/0

و لذا تابع تقاضا  برای کشورهای در حال توسعه به صورت فرمول 7-1-1 به‌دست می‌آید :

(7-1-1 )

PREM=( -616*108 ) + 282.3294 POP + 487923.8  PGNI

         (T-TEST)          ( -5.992754)          (6.109652)             (5.577851)

98/0R2=

7-2. کشورهای توسعه‌یافته

برای تخمین تقاضای بیمه‌عمر در کشورها توسعه‌یافته از متغیرهای جمعیت، تورم انتظاری با یک دوره تأخیر، میانگین تحصیلات بزرگسالان و درآمد سرانه استفاده شده است. نتایج بدست آمده بیان می‌کند که تقاضای بیمه‌عمر برای کشورهای توسعه‌یافته باید از اثرات تصادفی تخمین بخورد. نتایج حاصل از تخمین تصادفی به صورت جدول 7-2-1 است :

جدول7-2-1. تخمین اثر تصادفی کشورهای توسعه‌یافته برای بیمه عمر

 

Variable

Coefficient

Std. Error

t-Statistic

Prob.

C

11E01/2

11E38/1

457310/1

1507/0

POP?

631/2010

7547/249

050421/8

0

PGNI?

3764821

2033847

851084/1

0695/0

INF?(-1)

10E85/1-

9E42/9

959730/1-

0551/0

MEDU?

10E74/2-

10E56/1-

753852/1-

0850/0

 

منبع : خروجی Eviews

54/0R2=

بنابراین تقاضای بیمه عمر در کشورهای توسعه‌یافته به‌صورت زیر است :

(7-2-1)

Prem = 2010.631 pop+3764821 pgni– (185*10 8) inf(-1)–(274*10 8) medu

(t-test)    (8.050421)      (1.851084)       (-1.959730)           (-1.753852

R2=0.54

8. نتیجه‌گیری

مدل تابع تقاضای بیمه‌عمر کشورهای درحال‌توسعه نشان می‌دهد که تقاضای بیمه‌عمر تابعی از جمعیت و درآمد سرانه است با افزایش/کاهش جمعیت و درآمد سرانه تقاضای بیمه عمر افزایش/کاهش می‌یابد . در این مطالعه در کشورهای درحال‌توسعه بین تقاضای بیمه‌عمر و تورم رابطه‌ای یافت نشد. شاید دلیل این موضوع مربوط به نوسانات تورم در کشورهای درحال‌توسعه است. در این کشورها تورم در سطح بالایی هستند و دارای نوسانات زیادی می‌باشند به‌طوریکه پیش‌بینی‌های تورم اختلاف بسیار با واقعیت داشته و ضریب خطای آن بالاست. بنابراین نوسانات تورم به‌عنوان یک امر واضح پذیرفته شده و افراد، تورم را به عنوان یکی از فاکتورهای غیرقابل پیش‌بینی شناخته و نسبت به آن بی‌تفاوت می‌شوند و لذا نقش آن رادر اتخاذ تصمیمات اقتصادی از جمله خرید بیمه‌نامه عمر دخیل نمی‌کنند.

تقاضای بیمه‌عمر در کشورهای درحال‌توسعه به تحصیلات نیز مرتبط نیست. افزایش سطح تحصیلات افراد نشانگر آگاهی بیشتر افراد جامعه است ولی شاید بتوان گفت که در کشورهای درحال‌توسعه افزایش تحصیلات فرایندی جدا از افزایش آگاهی و آموزش در زمینه صنعت بیمه‌عمر است، یعنی در فرایند آموزش و یادگیری جایی برای آموزش بیمه‌عمر وجود ندارد و بنابراین افزایش تحصیلات افراد جوامع درحال‌توسعه رابطه‌ای با تقاضای بیمه‌عمر ندارد. شاید وجود عواملی چون تبلیغات در زمینه بیمه‌عمر بتواند در جهت آگاهی بخشیدن به افراد کمک کرده و بر تقاضای بیمه‌عمر تأثیرگذار باشد. همچنین افزایش فرهنگ یک جامعه مبنی بر احساس نیاز در آینده نیز بینش آنها را در جهت نیاز به بیمه ‌عمر تغییر دهد.

در کشورهای توسعه‌یافته تقاضای بیمه عمر تابعی از تورم، تحصیلات، جمعیت و درآمد سرانه است. افزایش جمعیت به‌طور طبیعی باعث افزایش تقاضای بیمه‌عمر می‌شود. همچنین درآمد سرانه رابطه مستقیم با تقاضای بیمه‌عمر دارد، زیرا درآمد سرانه به‌طور مستقیم در قدرت خرید افراد تأثیرگذار است به‌طوریکه در شرایط ثابت هرچه درآمد سرانه افراد افزایش پیدا کند قدرت خرید آنها بیشتر می‌شود و به همین دلیل نیز باعث افزایش تقاضای بیمه عمر می‌شود.

در مدل به‌دست آمده تورم رابطه منفی با تقاضای بیمه عمر دارد. از آنجا که در کشورهای توسعه‌یافته نوسانات تورم بسیار کم و در سطوح پایین است لذا تورم نقش مهمی را در این جوامع دارا است  و تغییرات کوچکی در تورم می‌تواند قدرت خرید را تغییر دهد. به‌طوریکه با افزایش تورم افراد تقاضای خود را نسبت به بیمه عمر کاهش می‌دهند و بالعکس باکاهش تورم تقاضا برای عمر افزایش می‌یابد. بنابراین در کشورهای درحال‌توسعه فرضیه مربوط به وجود رابطه مثبت بین تقاضای بیمه عمر با جمعیت و با درآمد سرانه مورد قبول و فرضیه وجود رابطه منفی بین تقاضای بیمه عمر با تورم و همچنین وجود رابطه مثبت بین تقاضای بیمه عمر و تحصیلات رد می‌شود.

مدل نشان می‌دهد که در کشورهای توسعه‌یافته تحصیلات افراد جامعه رابطه عکس با تقاضای بیمه‌ عمردارد. یکی از دلایلی که می‌توان برای این رابطه گفت این است که در جوامع توسعه‌یافته افراد با بالاتر رفتن سطح سواد و تحصیلاتشان قادر خواهند بود که موقعیت اجتماعی و اقتصادی بهتری کسب کرده و شرایط بهتری به‌دست آورند و بنابراین اطمینان به آینده آنها بیشتر شده و خود را در معرض خطرات کمتری می‌بینند و به تبع تقاضای بیمه عمر آنها نیز کاهش می‌یابد . دلیل دومی که می‌توان برای این ارتباط گفت این است که در جوامع توسعه‌یافته، هنگامی که افراد دارای تحصیلات بیشتری می‌شوند اطلاعات آنها از بازارهای دیگر افزایش یافته و لذا در بخش‌های دیگر اقتصادی به غیر از بیمه، سرمایه‌گذاری می‌کنند و جایگزین‌هایی برای سرمایه‌گذاری در بیمه عمر انتخاب می‌کنند و این باعث کاهش تقاضای بیمه عمر می‌شود. بنابراین با توجه به مدل تقاضای بیمه عمر کشورهای توسعه‌یافته، فرضیه‌های مربوط به وجود رابطه مثبت بین تقاضای بیمه عمر  با جمعیت و درآمد سرانه و همچنین وجود رابطه عکس بین تقاضای بیمه عمر با تورم پذیرفته و فرضیه وجود رابطه مستقیم بین تقاضای بیمه عمر و تحصیلات رد می‌شود.

10. پیشنهادات

1. در کشورهای درحال‌توسعه با آگاهی دادن افراد جامعه و روش‌های تبلیغاتی می‌توان زمینه‌ای را برای فرهنگ‌سازی استفاده از بیمه به خصوص بیمه عمر فراهم کرد. اینکه افراد بیاموزند که خطر همواره وجود دارد و مردم باید همواره به فکر رفاه و آسایش خود و افراد تحت تکفل خود باشند بسیار مهم است.

2. از آنجا که ساختار تورم باعث کاهش قدرت خرید می‌شود، به شرکت‌های بیمه توصیه می‌شود که در جهت فعالیت‌های خود در مدیریت منابع مالی، با سرمایه‌گذاری بلندمدت بخشی از این منابع در بخش‌های دیگر اقتصاد از ایجاد ضرر و زیان‌های ناشی از تورم جلوگیری بعمل آورند.

3. ارائه پوشش‌های مناسب و ویژه در شرایط تورمی می‌تواند انگیزه افراد را برای خرید بیمه نامه‌ها بیشتر کند.

 

 

 



.[1]  استادیار و عضوهیئت علمی دانشگاه آزاد واحد تهران مرکز، تهران.ایران(نویسنده مسئول)  E.Mail: Abbassiebrahim@yahoo.com

[2] . استادیار و عضوهیئت علمی دانشگاه آزاد واحد تهران مرکز، تهران.ایران E.Mail: Daghighiasli@gmail.com

[3]. کارشناس ارشد برنامه ریزی سیستمهای اقتصادی،تهران.ایران E.Mail: S_hosseinkhani64@yahoo.com

1. Stanley Fischer

2. Pissarides

3. Edi karni

4. It zahak Zilcha

5. Yaari

6. Lewis

Lewis , Frank.D . (1989) , Dependents and demand for life insurance , 7. American Review, No79, 543

1. افرنگ­، مریم ،،(1389) ،، بررسی عوامل موثر بر تابع تقاضای بیمه‌عمر در مناطق مختلف جهان در سال‌های   2000 تا2008 با استفاده از داده‌های پانل ،، پایان‌نامه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی

[12] . جداول مربوط به آزمونها در پیوست آمده است .

منابع

-      افرنگ، مریم (1389)، " بررسی عوامل موثر بر تابع تقاضای بیمه عمر در مناطق مختلف جهان در سالهای 2000تا2008 با استفاده از داده های پانل " پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی

-      توفیقی، تانیا (1388)، " بررسی تاثیرتورم بر تقاضای بیمه عمر در ایران طی سالهای 1360-1385 "،پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحدفیروزکوه

-      جوهریان ، محمد ولی (1373)،" بیمه عمر "چاپ اول ،، انتشارات بیمه ایران

-      حسن زاده، علی ، عسگری، محمد مهدی و مهدی کاظم نژاد، (1389)، " فصلنامه صنعت بیمه " سال بیست و پنجم ،، شماره 2 ،، ش مسلسل 98

-      خرمی، فرهاد (1376)، "عوامل موثر بر رشد بیمه های زندگی" فصلنامه بیمه مرکزی ،، شماره 47 ،، سال دوازدهم

-      دستبا­، هادی (1372)، "اصول و کلیات بیمه های اشخاص " چاپ اول ،، تهران ،، دانشگاه علامه طباطبائی

-      رجبیان، محمد اعظم (1384)،  "برآور تابع تقاضای بیمه های عمر در ایران و سایر کشورهای نفت خیز با درآمد متوسط با استفاده از داده های پانل " دکتر محسن مهرآرا ،،  پایان نامه کارشناسی ارشد ،، دانشگاه تهران

-      ژان لوگ، اوبر (1372)، " بیمه عمر و سایربیمه های اشخاص"  ترجمه جانعلی محمود صالحی ،، چاپ اول ،، بیمه مرکزی ایران

-      شیبانی، احمد علی (1352)، " پیدایش و تحول بیمه ،، تهران" انتشارات مدرسه عالی بیمه ایران

-      کاردگر، ابراهیم (1386)، "تعیین عوامل موثر بر بیمه های زندگی در صنعت بیمه ایران " پایان نامه کارشناسی ارشد ،، دانشگاه شهید بهشتی

-      کریمی، آیت (1376)، "کلیات بیمه"  ناشر بیمه مرکزی ایران ،، تهران

-      پژوهشکده بیمه وابسته به بیمه مرکزی ایران(1386)، "مجموعه قوانین و مقررات بیمه های بازرگانی" تهران، چاپ نهم

-      مهدوی، غزاله (1388)، "بررسی عوامل موثر بر تقاضای بیمه عمر در ایران" دکتر محمد حسین حسنی ،، پایان نامه کارشناسی ارشد ،، دانشگاه تهران

 

-       Babble , D.F.(1981) ,"Inflation , Indexation and Life insurance Salesin Brazil" , journal of risk and insurance , 48

-       Beenstock , Micheal . Diknson , Greey and Khajaria, Sajay.(1998) ,"The relationship between property-liability insurance premium and income and international analysis", Journal of risk and insurance,No 55

-       Brown , M  and Kim ,J . (1993) ,"An international analysis of life insurance demand" , Journal of risk and insurance . No 60

-       Hakansson,N,H. (1969) ,"Optimal investment and consumption strategies under risk and uncertain life time and insurance", international economics review,79

-       Outreville , Francois,J.(1992),"The relationship between insurance financial development and market structure in developing countries",Uncted Review,No 3

-       Yarri,M.)1965(,"Uncertain life time,life insurance and the theory of the consumer",Review of economic studies,No32

-       Www.Econo.ir

-       Www.Swissre.com/sigma in 2002-2009

-       Www.World bank.org