بررسی اثرات اطلاعات نا متقارن بر بازار بیمه اتومبیل ایران در شهر تهران

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده اقتصاد و حسابداری دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران

2 کارشناس ارشد برنامه‌ریزی و سیستمهای اقتصادی -تهران ایران

چکیده

نقش اطلاعات نامتقارن در بازار بیمه از اهمیت خاصی برخوردار است.  وجود اطلاعات نامتقارن در بازارهای بیمه و تعیین قراردادهای بهینه از طریق شناخت ریسک پذیری افراد و طبقه ­بندی صحیح آن­ها امکان پذیر است . این پژوهش با استفاده از اطلاعات بیمه ای 20000 بیمه­گزار بیمه بدنه اتومبیل شرکت بیمه ایران در شهر تهران انجام شده است. بر اساس جدول مورگان 300 بیمه­گزار بیمه بدنه اتومبیل شرکت بیمه ایران در شهر تهران را به روش تصادفی ساده انتخاب و اطلاعات  موجود  از طریق تماس تلفنی تکمیل شده است . الگوی پژوهشی بر اساس مدل پروبیت و متغیر ها شامل سن ، تجربه رانندگی، درجه تحصیلات، نوع اتومبیل، وجود تصادف وعدم تصادف در سال 1389 می­باشد. با استفاده از تعاریف ریسک، پوشش بیمه­ای با اقتباس از  مدل پروبیت و چیاپوری و همکاران(2006) به بررسی وجود پدیده اطلاعات نامتقارن از طریق نرم افزار Stata   ­­پرداختیم.بر اساس یافته­های تحقیق، این فرضیه که  افرادی با پوشش بیمه­ای بالاتر با احتمال تصادف بیشتری همراه­اند، رد شده است . همچنین در نمونه مورد بررسی رابطه معنا­داری بین وجود اطلاعات نامتقارن و درجه ریسک­پذیری افراد به اثبات نرسید، اما میان سطح  تحصیلات وتعداد تصادفات بیمه­گزاران ارتباط مثبت و معنا دارمورد تایید قرار گرفت.
Abstract
This paper pays to the effect of asymmetric information in insurance markets contracts. Based on a sample survey consist of 2000 auto insurers in Tehran City , with using Morgan test, we select  300 insurers in automobile insurance  which are chosen randomly. We designed a model which  included insured age, driving experience, degree of education, automobile type and individual who  have an accident or have not an accident performances  in 2010. Via a  Probit model  estimation and risk functions of individuals  and coordinating with Chiappori (2006) ,we tested asymmetric information effect  by using of STATA software. The  findings  show that, people who chose higher insurance coverage, do not have higher likelihood accident necessarily. Besides this, we found out that there is no significant correlation between asymmetric information and degrees of risk in automobile insurance. However, we released that there is significant correlation between degrees of education and number of accidents.

کلیدواژه‌ها


بررسی اثرات اطلاعات نا متقارن بر بازار بیمه اتومبیل ایران در شهر تهران

 

 

عباسعلی ابونوری

تاریخ دریافت: 29/07/1395           تاریخ پذیرش: 30/09/1395

[1]

مریم محمدحسینی[2]

 

 

چکیده

نقش اطلاعات نامتقارن در بازار بیمه از اهمیت خاصی برخوردار است.  وجود اطلاعات نامتقارن در بازارهای بیمه و تعیین قراردادهای بهینه از طریق شناخت ریسک پذیری افراد و طبقه ­بندی صحیح آن­ها امکان پذیر است . این پژوهش با استفاده از اطلاعات بیمه ای 20000 بیمه­گزار بیمه بدنه اتومبیل شرکت بیمه ایران در شهر تهران انجام شده است. بر اساس جدول مورگان 300 بیمه­گزار بیمه بدنه اتومبیل شرکت بیمه ایران در شهر تهران را به روش تصادفی ساده انتخاب و اطلاعات  موجود  از طریق تماس تلفنی تکمیل شده است . الگوی پژوهشی بر اساس مدل پروبیت و متغیر ها شامل سن ، تجربه رانندگی، درجه تحصیلات، نوع اتومبیل، وجود تصادف وعدم تصادف در سال 1389 می­باشد. با استفاده از تعاریف ریسک، پوشش بیمه­ای با اقتباس از  مدل پروبیت و چیاپوری و همکاران(2006) به بررسی وجود پدیده اطلاعات نامتقارن از طریق نرم افزار Stata   ­­پرداختیم.بر اساس یافته­های تحقیق، این فرضیه که  افرادی با پوشش بیمه­ای بالاتر با احتمال تصادف بیشتری همراه­اند، رد شده است . همچنین در نمونه مورد بررسی رابطه معنا­داری بین وجود اطلاعات نامتقارن و درجه ریسک­پذیری افراد به اثبات نرسید، اما میان سطح  تحصیلات وتعداد تصادفات بیمه­گزاران ارتباط مثبت و معنا دارمورد تایید قرار گرفت.

 

واژه‌های کلیدی: اطلاعات نامتقارن، انتخاب وارون، مخاطرات اخلاقی، بیمه بدنه اتومبیل، بیمه­گر، بیمه‌گزار.

طبقه بندی JEL:  B26,D81,G32,G22   

 

1- مقدمه

در شرکت بیمه وقتی بیمه­گر از رفتار بیمه­گزار اطلاعاتی ندارد، قراردادهای یکسانی را برای افراد متفاوت طراحی می­کند. از آنجائی که برخی افراد محتاط و افرادی هم مخاطره­ای هستند، بیمه­گر از نوع ریسک بیمه­گزار اطلاعاتی در اختیار ندارد، و پدیده اطلاعات نامتقارن در این بازار شکل می­گیرد. زیرا بیمه­گزار اطلاعاتی دارد که بیمه­گر فاقد این اطلاعات است. اطلاعات نامتقارن زمانی بوجود می آید که یک طرف مبادله قرارداد اطلاعات بیشتری نسبت به طرف مقابل داشته و از مزیت اطلاعاتی برخوردار است. تحلیل این موضوع مربوط به اقتصاد اطلاعات است. فقدان نقص در اطلاعات منجر به عدم کارایی و شکست مکانیزم بازار در قیمت گذاری نرخ بیمه می­گردد. اگر شرکتهای بیمه، اطلاعات کافی بیمه­گر را در اختیار داشته باشند، وجود این اطلاعات موجب می شود شرکت بیمه به کارایی و سود لازم دست یابد.

مسئله اصلی، وجود اطلاعات نامتقارن[i]، شامل مخاطرات اخلاقی[ii] و انتخاب وارون [iii] در بازار بیمه اتومبیل است. انتخاب وارون وقتی در بازار بیمه شکل می‌گیرد که خریداران بیمه ، اطلاعاتی درباره میزان ریسک خود دارند در حالی که بیمه­گرانی که قرارداد بیمه را صادر می­کنند، هیچ اطلاعاتی از رفتار وخصوصیات خریداران بیمه ندارند و قراردادهای یکسانی را برای افراد متفاوت طراحی می‌کنند. مساله انتخاب وارون قبل از انعقاد قرارداد بوجود می­آید. بنابراین ، انتخاب وارون به اطلاعات خصوصی و پنهان کارگزار قبل از عقد قرار داد اشاره می کند به گونه ای که کار گزار قبل از عقدقرار داد اطلاعات مفیدی در مورد خصوصیات خود دارد که کار فرما را تحت تاثیر قرار می دهد و این موضوع به اطلاعات پنهان کارگزار قبل از عقد قرار داد باز می گردد. مساله دیگر مخاطرات اخلاقی است،که گاهی می­توان حالتی از عمل مخفی نامید،که به اطلاعات خصوصی و انگیزه پنهان افراد بعد از عقد قرارداد گفته می شود، به گونه ای که افراد زمان عقد قرارداد اطلاعات یکسانی دارند ولی بعد از انعقاد قرار داد کار فرما قادر به مشاهده رفتار و نوع تلاش کارگزار نیست. وقتی فردی بیمه می­شود، در رفتار بیمه­گر تغییری مشاهده می­شود و از این زاویه فرد  نسبت به گذشته کمتر محتاط  می‌شود و مخاطرات اخلاقی پس از عقد قرارداد بیمه ای بوجود می­آید.[iv]

 

3- معرفی الگوهای بیمه ای مبتنی بر ریسک

  • ·      الگوی راتچیلد واستگلیتیز

 در الگوهای متعددی موضوع بیمه  مبتنی بر ریسک بررسی شده است. برای نمونه، راتچیلد واستگلیتیز[v] (1976) افراد را به دو گروه مخاطره­ای و محتاط تقسیم بندی نمودند. افراد پرریسک ، پوشش بیمه­ای بالاتر را انتخاب می‌کنند و دارای نرخ تصادفات بالاتری نسبت به بقیه هستند ، آنها استدلال می کنند، وقتی بیمه­گر نمی­تواند نوع ریسک بیمه­گزار خود را شناسایی کند؛ قراردادی ارائه می­دهندکه برای بیمه­گزاران با ریسک بالا را بیش از حد بیمه کرده ومطلوبیت بالایی را نصیب آنها می­کند. این قرارداد نسبت به بیمه­گزاران کم ریسک سود صفر داشته ونسبت به بیمه­گزاران پر ریسک سود منفی به دنبال خواهد داشت، در نتیجه این قرارداد از سوی بیمه­گران پیشنهاد نمی­شود. راتچیلد واستگلیتیز قراردادهای متعادل  را به دو نوع اصلی قراردادهای تلفیقی[vi] و قراردادهای تفکیکی[vii] تقسیم بندی می کنند. در قراردادهای تلفیقی بیمه­گر یک نوع قرارداد را به همه افـراد با مشخصه‌های متفاوت (درجه ریسک، سطح تلاش و غیره ارائـه می­دهد.

قراردادهای تفکیکی یا مجزا به قراردادهای گفته می­شود که بیمه­گران اقدام به طراحی قراردادهای مجزا برای هر گروه از مشتریان خود  می­کنند و با افراد با ویژگی‌های گوناگون، قراردادهای متفاوتی منعقد می­شود.

راتچیلد و استیگلیتز نشـان می­دهند که مـدل آنها تعـادل از نـوع تلفیقی ندارد. به این علت که در چنین تعادلی یک شرکت بیمه می­توانست با پیشنهاد قرارداد بهتر برای افراد با ریسک پایین­تر ویک قـرارداد بدتر برای افراد با ریسک بالاتر به نحوه سودآورتری عمل کند.مجموعه قرادادهای متعادل از نظر راتچیلد و استیگلیتز دو وی‍‍ژگی زیر را دنبال می­کنند:

1)   هیچ قراردادی در تعادل که سود منفی داشته باشد از طرف شرکتهای بیمه پیشنهاد نمی­شود.

2)   هیچ قراردادی خارج از تعادل که سود مثبت یا صفر برای شرکت بیمه داشته باشد، وجود ندارد. در غیر این صورت ، شرکتهای بیمه اقدام به ارائه قرارداد در نقطه سودآور خواهند کرد و قرارداد فعلی، قرارداد تعادلی نخواهد بود.

 

  • ·      الگوی ویلسون[viii]

ویلسون بیان کرد مشتریان کم ریسک تمایل کمتری برای خرید بیمه خواهند داشت. . در صورتی که پرتفوی شرکت­های بیمه متشکل از مشتریان پر ریسک باشد، متوسط احتمال تصادف برای مشتریان افزایش یافته و در دوره بعد قیمت بیمه نامه بر اساس احتمال خطر فرد پر ریسک تعیین خواهد شد و در نتیجه خروج مجدد مشتریان محتاط را در پی خواهد داشت . در بلندمدت این شرکت­ها به تعـادل خواهند رسید. ولی به دلیل خروج مشتریـان کم ریسک که تمـایل به از استفاده بیمه داشته­اند، از کارایی اجتماعی برخوردار نخواهد بود. اما وقتی بنگاه­ها فهرستی از بیمه نامه­های دارای قیمت­ها و پوشش­های متفاوت را پیشنهاد می‌کنند. بیمه گزاران ممکن است، برخی از اطلاعات را فاش کنند. آنها نشان دادند که امکان وجود یک تعادل تفکیک کننده نش وجود دارد که در آن خریداران با سطوح ریسک بالا و ریسک­ پایین، قرادادهای جد­اگانه خریداری می­کنند، این تعادل تفکیک کننده با سود صفر برای هر قرار داد، به وسیله پوشش جزئی بیمه­ای برای خریـداران محتاط و به وسیله پوشش کامل بیمـه­ای برای خریـداران مخاطره­ای مشخص می­شود. [ix]

 

  • ·      الگوی قرارداد بیمه‌ای با سازگار اطلاعاتی[x]

در این نوع از قراردادها، افراد (بیمه­گزاران) با عمل خود که همـان انتخاب قرارداد است، اطلاعات مفیدی در اختیار بیمه­گر قرار داده  و انتظارات بیمه­گر تحقق می­یابد. به عبارتی، قراردادها مطابق میل بیمه­گر انتخاب می­شوند. افـراد با ریسک بالاتر، قـراردادهای با پوشش بالا و افراد با ریسک کمتر، قراردادهای با پوشش بیمه­ای کمتر انتخاب می­کنند. این قرار دادها از لحاظ اطلاعاتی سازگار نامیده می­شوند. زیرا بیمـه­گر بر اساس علائمی که از بیمـه­گزاران می­گیرد، طبقه­بندی ریسک را انجام داده و برای افراد با هر طبقه ریسک، قرارداد بـا پوشش و قیمت مناسب را ارائـه می­دهد. در این قرارداد انتخاب وارون وجود نخواهد داشت. [xi]

 

3-1- پشینیه پژوهش

رشته اقتصاد اطلاعات ، با انتشار دو مقاله ،ویلیام ویکری (1961)و جورج استیگلرپایه گذاری شد. موضوع مقاله ویکری بر "سفته بازی متقابل، حراج ها ومناقصه­های رقابتی مهر وموم شده "متمرکز بود. وی به بررسی مسائلی می پردازد که ارتباط بسیار نزدیکی با ایجاد انگیزه کـار برای کارگزارانی دارد، که اطلاعـات خصوصی بیشتری نسبت به ترجیحـات خود دارند و نظریه حـراج را پی‌ریزی می­­نماید. استیگلر با تمرکز بر"اقتصاد اطلاعات " ، مدل ساده‌ای ارائه داد که شـامل اطلاعات بود و نظریه استاندارد اقتصادی را به کـاربرد تا به طور درون زا تعیین می­کرد که کـارگزاران اقتصـادی باید چقدر اطلاعـات کسب کنند. در چار چوب اقتصاد مارشالی مـدل اطلاعاتی وی موضوع غربال کردن اطلاعات را تبیین نمود.

  میشـان ، دانویه وداچـور[xii] (2010) نشـان دادند مـدل ابرینگ و دیگران[xiii] (2003) شامـل یـادگیری و انتخـاب پوشش بیمه می­باشد. آنها با استفاده از الگوهای پارامتری و ناپارامتری در آزمون اطلاعـات نابرابر در فرانسه طی سالـهای 1955_1997 دریافتند مشکل اطلاعـات در بین رانندگـان با تجربه وجود ندارد. امـا شواهد قوی از مخاطرات اخلاقی و کمی اطلاعات نابرابر در بین رانندگان کمتر از 15 سال تجربه مشاهده شد .  در این حالت رانندگان دارای کمتر از 5 سال تجربه رانندگی ترکیبی از یادگیری و مخاطرات اخلاقی را دارند.

براساس نظریه آکرلوف وجود اطلاعات نامتقارن در بازار باعث می شود که محصولات بد ،محصولات خوب را از بازار خارج کنند و همچنین سبب می شوند تعادل در بازارها از نوع تعادلی که در مباحث اقتصاد خرد کلاسیک از برابری عرضه و تقاضا حاصل می شود، وجود نداشته باشد.در این شرایط متخصصین اقدام به تدوین الگو و ارائه نظریه اطلاعات نامتقارن می‌پردازند (وحید ماجد،1386).

آکرلوف(1970) در مقاله ای به عنوان اتومبیل های بد (اتومبیل‌های دست دوم) نا اطمینانی از کیفیت و سازو کار بازار را ارایه نمود که مهمترین پژوهش در اقتصاد اطلاعات به شمار می آید. در این مقاله، انتخاب نامطلوب مبتنی بر اطلاعات نامتقارن تشریح شده است. او بازار محصولی را تحلیل کردکه در آن فروشنده نسبت به خریدار از اطلاعات بیشتری در باره کیفیت محصول که همان بازار اتوموبیل بد می باشد ، برخوردار است.

پنگ شی و امیلیاندوالذر (2011) در بازار بیمه اتومبیل سنگاپور بر اساس خصوصیات سن ، وضعیت(تاهل یا مجرد بودن فرد) ، جنسیت و خصوصیات اتومبیل افراد مانند نوع اتومبیل، ساخت اتومبیل وجود اطلاعات نامتقارن در بازار بیمه اتومبیل را از طریق ارتباط بین انتخاب پوشش بیمه‌ای و تصادفات را بررسی کرده اند.

طبیبیان و نوریان(1383) وجود یا عدم وجود مخاطرات اخلاقی در بازار بیمه ایران را مطرح نمودند.در این مقاله سیاست گذازی های بیمه‌ای در بخش خدمات درمانی و ناکارایی آنها را تحت اطلاعات نامتقارن از دو روش آنالیز واریانس و روش چهار معادله ای بررسی نموده اند.

مطلبی(1382) در بررسی کـارایی سیستم بیمه ایران و اطلاعـات نامتقارن، وجود ناکارایی در بازار بیمه ایران را از طریق آزمودن ضریب انتخاب وارون، بررسی و نشان داد که ورود افراد مخاطره­ای و ریسک منجر به افزایش ضریب وارون و ورود افراد محتاط منجر به کاهش ضریب وارون می­شود. نتیجه کل یک رونـد افزایشی را نشـان داد که  بر این اساس وجود انتخاب وارون در صنعت بیمه کشور تایید گردید.

عبدلی(1385) از حیث بررسی کارایی بیمه اتومبیل با رویکرد پارامتری و بررسی قرارداد­های بیمه سازگار اطلاعاتی قابل ملاحظه ، دریافت که رفتار رانندگان طبق معیار تجربه رانندگی کمتر از سه سال و بیشتر از سه سال متفاوت می­باشد. همچنین بین  انتخاب پوشش بالاتر و ریسک افراد همبستگی مثبت وجود دارد.

 

4- الگوی پژوهش

الگوی این پژوهش شامل ؛ الگوهای اطلاعات نامتقارن  ، شامل الگو های معیار (مرجع) ، مدل انتخاب وارون، مدل علامت دهی ، مدل مخا طرات اخلاقی و... و روشهای تخمین مدلها نیز شامل ؛ مدل احتما ل خطی  LPM ،مدل لاجیت و مدل پروبیت  باشد که در این پژوهش مدل پروبیت ا نتخاب شده است که نسبت به سایر روشهای خطی از مزیت نسبی بیشتری بر خوردار است.

-     مدل پروبیت

مدل پروبیت  دو متغیره را بر مبنای  تئوری مطلوبیت  یا جنبه انتخاب  عقلایی رفتاری (ارائه شده توسط مک فادن[xiv]) بیان می­نمایم . مدل خطی پروبیت مزیتی نسبت به مدل لاجیت دارد.در مدل پروبیت توزیع باید نرمال ­باشد، به همین دلیل  عموما به مدل پروبیت نیز مدل نرمیت گفته می­شود. [xv]توجه  داشته باشید در مدلهای با متغیرهای وابسته منقسم به دو گروه، بررسی2R محاسباتی ارزش چندانی ندارد. بنابراین 2Rبه عنوان معیار خوبی برای برازش درنظر گرفته نمی شود.

     =                                         = +         

                                      =  

 

فرض می­کنیم  iتعداد افراد (بیمه­گذاران) و مجموعه متغیرهای توضیحی برونزای افراد است ، که  در انتخاب پوشش بیمه­ای یا ریسک تاثیرگذار هستند این متغیرها به شکل متغیرهای مجازی یا ثابت اند. در معادله اول انتخاب قرارداد ودر معادله دوم وقوع تصادف را بیان می­کند ودو خطای الگو،با  و معرفی شده وشرایط استانداردامید ریاضی ،واریانس و کو واریانس الگو به شکل زیر خواهد بود.

i]=0

 

Var[ ]=var[ ]=1

 

cov[ ]=p

 

 فرض می شود که خطای استاندارد به عنوان باقیمانده معادلات برآوردی نشان دهنده اطلاعـات پنهان بیمه­گذار هستند. بعد از اینکه متغیرهای وابسته بوسیله متغیرهای برونزای توضیحی مناسب، توضیح و برآورد می­شوند. .بنابراین ، همبستگی مثبت بین این دو جزء خطا می­تواند نشان دهنده وجود نابرابری اطلاعاتی در بیمه بدنه اتومبیل باشد. بنابراین همبستگی مثبت بین این دو جزء خطا به شکل زیر محاسبه می­شود.  

=C+P

 

 

  

متغیر­های با فاصله اطمینان 95 درصد از لحاظ آماری معنا دار و در مدل پذیرفته می­شوند. اکنون با توجه به محدودیتها و متغیرهای در دسترس، ما نیز مانند چیاپوری ودیگران (2000) از مدل پروبیت استفاده می­نمایم که در این مدل فرض نرمال بودن متغیرها اجرا می شود.

 

5- معرفی متغیرهای الگو

تعداد مشاهدات یا افرادی که در این مجموعه برای آزمون استفاده شده­اند، 20000 بیمه­گزارمی­باشندکه از این میان، تعداد 300 نفر به طور تصادفی و به روش کوکران  و بر اساس جدول مورگان انتخاب کرده­ایم؛ در مدت قرارداد یکساله(1389) ، ممکن است دچـار تصـادف یاخسارت شده باشند. به کمک آلفای کرونباخ اعتبارروایی و پایایی نمونه‌ها بررسی شد. متغیرهای  الگو عبارتند از:‌

1)   مشخصات جمعیتی راننده‌ها شامل سن ، تحصیلات و جنس بیمه­گزار

2)   ویژگی رانندگی فرد شامل میزان تجربه رانندگی، سابقه خسارت وی در سال گذشته در صورت برخورداری از پوشش بیمه بدنه.

3)   مشخصات اتومبیل بیمه­گزار شامل سال ساخت اتومبیل، کاربرد اتومبیل، خارجی یا ایرانی بودن اتومبیل.

4)   مشخصات قرارداد بیمه­ای­ فرد شامل پوشش بیمه­ای انتخاب شده فرد است یعنی فرد پوشش اصلی بیمه را انتخاب کرده یا اینکه پوشش اضافی(سرقت قطعات درجا، بلایای طبیعی، غرامت تعمیرگاه، نوسانات قیمتی ،شکست شیشه و موادشیمیایی) را نیز انتخاب کرده است. انتخاب هر پوشش اضافی به همراه پوشش  اصلی اختیاری می­باشد.

5)   مدت قرارداد در برگیرنده تاریخ آغاز وپایان قرارداد بیمه.

6)   ریسک تحقق یافته بیمه­گزار: آیا در طول دوره بررسی، بیمه­گزار تصادف داشته است یا خیر؟

 

متغیرهـای برونزای الگو شـامل سن ، تحصیلات ، جنسیت، سابقه رانندگی، سال تجربه رانندگی ، ساخت اتومبیل، نوع اتومبیل، خارجی یا ایرانی بودن اتومبیل می­باشد . متغیـر های درونـزای الگو شامل پوشش بیمه و نوع ریسک می باشد. متغیرهای بدست آمده در دو دامنه صفر و یک به صورت زیر نمادگذاری و تعریف می­شود:

Age  :  برابر 1 است هرگاه سن فرد بیمه­گزار بزرگتر یا برابر با 41 سال باشد و برابر با 0 است ، هرگاه  سن فردکمتر از 41 سال باشد. علت انتخاب 41 این است که میانه سن بیمه­گزاران می­باشد وسن بالاتر از آن را می­توان به طور نسبی به عنوان سن بالا تعبیر کرد.

 Sex :  برابر 1 است هرگاه بیمه­گزار مرد باشد و اگر زن باشد برابر 0 است.

 Year :  مساوی 1 است در صورتی­که مـاشین پنچ سال یا بیشتر از سـاخت آن گذشته باشد(متغیری است که  بزرگترین فراوانی مطلق یا نسبی را در جامعه داشته باشد) ودر غیر اینصورت 0 است.

 :Drivingexperince میزان تجربه رانندگی فرد تا سال 1389 را بیان می­کند

Use : مساوی 1 خواهد بود اگر  ماشین برای مصـارف شخصی استفاده شود و 0 خواهد بود اگـر مسافر کشی، باربری وغیره استفاده شود

:How معادل 1 است هنگامی که ماشین بیمه­گزار خارجی باشد و در غیر اینصورت 0 خواهد بود.

Accident: مساوی 1 می­باشد زمانیکه بیمه­گزار در دوره مورد بررسی حداقل یک تصادف را داشته باشد و در غیر اینصورت 0 می گردد.         

:Cover برابر 1 است هنگامی که بیمه­گزار علاوه بر پوشش اصلی بیمه بدنه، پوشش­های اضافی را نیز انتخاب کرده باشد و اگر بیمه­گزار فقط پوشش اصلی را انتخاب کند برابر 0 می­باشد.

:Cosumtype  مسـاوی 1 خواهد بود اگر بیمـه­گزار ماشین خود را برای مصـارف شخصی استفاده نماید، برابر2 خواهیم گرفت اگر بیمه­گزار ماشین خود را برای حمل بار بکار ببرد ومساوی3 می­باشد هنگامی که بیمه­گزار ماشین خود را  به عنوان تاکسی یا آژانس استفاده نماید.

Education : معادل1 است اگر بیمه­گزار بی­سواد باشد، برابر 2 است اگر بیمه­گزار زیر دیپلم بوده، و زمانی3 ا ست هرگاه بیمه­گزار دیپلم باشد، و مساوی 4خواهد بود اگر بیمه­گزار فوق دیپلم بوده، برابر5 است هرگاه بیمه­گزار لیسانس باشد، برابر6 است اگر بیمه­گزار فوق لیسانس بوده و مساوی با 7 می­باشد اگر بیمه­گزار دکترا داشته باشد.

 

 

6- تخمین الگو و تحلیل یافته های تجربی                              

 با توجه به طبقه بندی ریسک، اکنون به بررسی متغیرهای توضیحی و وابسته الگو شامل خسارت یا تصادف (Accident) و پوشش بیمه ای (Cover) می­پردازیم.

تعریف خسارت در این پژوهش، خسارت­هایی است که ناشی از ریسک راننده است.  با این تعریف، خسارت­های مربوط به سیل، زلزله خسـارت محسوب نمی­شوند . به عـبارتی ، تنها خسارت  ناشی از تصـادفات رانندگی(کلی وجزیی) ملاک تعیین وقوع حـادثه قرار گرفته است.

به دلیل اینکه در مدل خطی پروبیت، توزیع باید نرمال باشد، تا حد امکان سعی شده که متغیرهایی که از قدرت توضیح دهندگی  مناسب برخوردارند، در مدل لحاظ شود. لذا به دلایل نرمال نبودن متغیرسن افراد لحاظ نمی­شود.

اکنون با استفاده از متـغیرdrivingexprience (تجربه راننـدگی)، بیمـه­گزاران را به دو گـروه، افـرادی که سـابقه راننـدگی کمتـر از ده سال و افـرادی که سـابقه راننـدگی ده سـال یا بیشتـر دارند، تقسیم نموده­ایم. سپس مدل را برای کل رانندگان تخمین می­زنیم. هدف اصلی بررسی اطلاعات نابرابر در صنعت بیمه بدنه اتومبیل ایران می­باشد. حال با استفاده ازآزمون پروبیت  به مقایسه این سه گروه می­پردازیم.

 

جدول 1- نتایج الگوی برآوردی برای رانندگان کمتر از ده سال تجربه رانندگی

پوشش بیمه ای(Cover)

تصادفات(Accident)

 

p>z

zآماره

انحراف معیار

ضرایب

p>z

zآماره

انحراف معیار

ضرایب

074/0

79/1

188/0

337/0

025/0

24/2-

218/0

490/0-

جنس

002/0

03/3

058/0

177/0

008/0

64/2-

066/0

174/0-

سطح تحصیلات

032/0

15/2

234/0

502/0-

011/0

54/2-

244/0

622/0

کاربری

077/0

77/1-

160/0

284/0

002/0

13/3

175/0

549/0

تجربه رانندگی

234/0

19/1-

158/0

188/0

033/0

13/2

174/0

370/0

سال ساخت

029/0

18/2

324/0

707/0

986/0

02/0

310/0

005/0

نوع اتومبیل

007/0

71/2-

353/0

959/0

119/0

56/1

385/0

600/0

_Cons

Log likelihood427/172- =         LRChi2=65/35

Pseudo R2=    0937/0

Prob>chi2=00/0

Log likelihood 8903/13- =    

LRChi2=   34/38

Pseudo R2= 1213/0   

Prob>chi2=00/0

منبع: یافته‌های پژوهشگر

 

جدول(1)؛ مشاهده می­گرددکه متغیرهای در سطح اطمینان95 درصد برای رانندگان کمتر از ده سال تجربه رانندگی از لحـاظ آمـاری معنی­­­­­­­­­دار بوده؛ مورد پذیرش آزمـون است. چنانچه در جدول (1) مشاهده می شود متغیر توضیحی تجربه رانندگی، پروبیت آن بیشتر از05/0 می­باشد که از لحاظ آماری معنی­­­­­­­­­دارنمی­باشد . لذا برای حل مشکل ، ازآزمون t استفاده می­شود.

 

جدول2- آزمون t برای رانندگان کمتر از ده سال تجربه رانندگی

تخمین با95درصد اطمینان

P>|t|

t

انحراف استاندارد

ضرایب

تصادفات (Accident)

229/0-

132/0

595/0

53/0-

0911/0

0486/0-

پوشش بیمه (Cover)

201/0

480/0

00/0

84/4

0703/0

340/0

_cons

0067/0                               Adj R-squared = 0026/0 R-squared =

5951/0  =    Prob> F                                 28/0= (107 , 1) F

منبع: یافته‌های پژوهشگر

 

جدول(2) آزمونt برای رانندگان کمتر از ده سال تجربه رانندگی می­باشد؛ در سطح اطمینان 95 معنا دار نبود و در نتیجه فرضیه صفر رد می­شود وبنابراین ، همبستگی بین ریسک وپوشش بیمـه وجود ندارد. این نتیجه بیانگر آن است که انتخاب وارون در نمونه مورد بررسی وجود دارد.

 

جدول3- نتایج الگوی برآوردی برای رانندگان بیشتر از ده سال تجربه رانندگی

پوشش بیمه ای(Cover)

تصادفات(Accident)

شرح

p>z

zآماره

انحراف معیار

ضرایب

p>z

zآماره

انحراف معیار

ضرایب

080/0

75/1

188/0

330/0

029/0

18/2-

217/0

476/0-

جنس

002/0

10/3

059/0

183/0

006/0

73/2-

066/0

181/0-

سطح تحصیلات

042/0

03/2

235/0

478/0-

018/0

37/2-

244/0

578/0-

کاربری

050/0

96/1

159/0

313/0

006/0

73/3

174/0

476/0-

تجربه رانندگی

230/0

20/1-

158/0

190/0-

033/0

12/2

173/0

367/0

سال ساخت

031/0

16/2

324/0

701/0

975/0

03/0-

308/0

009/0-

نوع اتومبیل

001/0

44/3-

361/0

242/1-

008/0

66/2

400/0

065/1

_Cons

Log likelihood061/172- =         LRChi2=38/36

Pseudo R2= 095/0

Prob>chi2=00/0

Log likelihood140- =      

LRChi2=00/36

Pseudo R2= 113/0     

Prob>chi2=00/0

منبع : یافته‌های پژوهشگر

 

طبق جداول (3) مشاهده می گردد که متغیر های در سطح اطمینان 95 درصد برای رانندگان بیشتر از ده سال تجربه رانندگی از لحاظ آماری در سطح معنا داری است و پروبیت آن برابر 05/0 می باشد. بنا براین؛ وجود اطلاعات نا متقارن بین رانندگان بیشتر از ده سال تجربه رانندگی تایید می شود . در نتیجه این رانندگان از مزیت اطلاعاتی بر خوردارند.

 

جدول 4- نتایج الگوی برآوردی برای کل رانندگان

پوشش بیمه ای(Cover)

تصادفات(Accident)

شرح

p>z

zآماره

انحراف معیار

ضرایب

p>z

zآماره

انحراف معیار

ضرایب

084/0

73/1

188/0

324/0

043/0

03/2-

214/0

434/0-

جنس

003/0

95/2

058/0

172/0

013/0

49/2-

064/0

161/0-

سطح تحصیلات

034/0

13/2

235/0

500/0

012/0

50/2-

243/0

608/0-

کاربری

089/0

70/1

006/0

011/0

034/0

12/2-

007/0

015/0-

تجربه رانندگی

203/0

27/1-

158/0

202/0

032/0

14/2

173/0

370/0

سال ساخت

035/0

11/2

324/0

684/0

991/0

01/0

306/0

003/0

نوع اتومبیل

001/0

35/3-

357/0

196/1-

015/0

43/2

387/0

940/0

_Cons

Log likelihood521/172- =         LRChi2=47/35

Pseudo R2=             093/0 Prob>chi2=00/0

Log likelihood489/141- =        

LRChi2=17/33

Pseudo R2= 104/0       

Prob>chi2=00/0

منبع : یافته‌های پژوهشگر

 

جدول (4) تخمین پروبیت دو متغیره برای کل رانندگان می باشدضرایب متغیرها در معـادله پروبیت ریسـک در سطح اطمینان(95 درصد) معنادار بوده و به ترتیب year و drivingexperience،دارای ضرایب منفی، منفی، منفی و مثبت می­باشند. این بدین معناست که مردان بیشتر از زنان تصادف می­کنند و در واقع احتمال تصادف زنان کمتر است ، در مورد تحصیلات این نتیجه حاصل گردید که افراد تحصیل کرده کمتر از دیگر افراد تصادف می­نمایند و بنابراین احتمـال تصادف درافراد تحصیلکرده کمتر است ، تجربـه رانندگی بدین صورت است که افراد باتجربه، کمتر از بی تجربه تصادف می­کنند و احتمـال تصادف درافراد باتجربه کمتر است. اما کارکرد اتومبیل دقیقا رابطه عکس با تصادف دارد و بیانگر این مطلب است که احتمال تصادف در ماشین­های قدیمی­تربیشتر می باشد.همچنین ضرایب متغیر های education وHow،Use   در معادله پروبیت پوشش در سطح اطمینان  (95 درصد) معنـادار بوده و به ترتیب دارای ضـرایب مثبت، مثبت و مثبت می­باشد. این بدین معنـاست افـرادی که استفاده شخصی از اتومبیل خود دارند بیمه بیشتری می­خرند و همچنین افرادی که اتومبیل آنها خارجی می باشند بیمـه بیشتری می­خرند.علامت مثبت در  education ،بدین معنا است که افراد تحصیلکرده پوشش بیمه­ای بیشتری  می خرند ، مربوط به رابطـه مثبت ریسـک ­گـریزی با تحصـیلات بالا است. دو معـادله پروبیت (پـوشش بیمـه­ای وتصادف) به عنـوان متغیر وابسته و متغیر­های توضیحی به عنـوان متغیر مستقل می­باشند. مسلما یک خطای تشخیص مدل را خواهند داشت.

آزمون همبستگی بین جملات خطای بین پوشش بیمه ای و ریسک در جدول (4) نشان می دهد که در سطح اطمینان 95 درصد از لحاظ آماری   معنا­دار می­باشد. همچنین  ارتباط  مثبت  بین  تصادف و انتخاب پوشش ، معادل0140/1 می­باشد.بنابراین فرضیه صفر مبنی بر وجود اطلاعات نا متقارن برای کل رانندگان رد نشده است پس در واقع اطلاعات نا متقارن در بین کل رانندگان وجود دارد.

حال برای اثبات ارتباط بین پوشش بیمه ای و ریسک ،ابتدا بر اساس تجربه رانندگی ؛ افراد بیمه گزار را به سه گروه:1-بیمه گزار با کمتر از 10سال تجربه رانندگی 2- بیمه گزاران با بیشتر از ده سال تجربه رانندگی و3- کل بیمه گزاران ؛ تقسیم می کنیم ؛ سپس ارتباط بین پوشش بیمه ای و ریسک برای هر گروه را بررسی می کنیم:

جدول (5) این ارتباط را برای رانندگان کمتر از ده سال تجربه رانندگی نشان می دهد.

 

جدول 5- نتایج الگوی برآوردی ارتباط بین پوشش بیمه ای و ریسک بیمه گزاران ، رانندگان

کل رانندگان

رانندگان بیشتر از ده سال تجربه

رانندگان کمتر از ده سال تجربه

تصادف

p>│t│

t

ضرایب

p>│t│

t

ضرایب

p>│t│

t

ضرایب

002/0

07/3-

154/0-

001/0

29/3-

199/0-

595/0

53/0-

048/0-

پوشش بیمه

00/0

86/7

323/0

00/0

10/6

313/0

000/0

84/4

340/0

_cons

F40/9= (1،298)Adj R2= 027/0

R2  030/0=  Prob>F=  0024/0

F81/10= (1،180)Adj R2= 051/0

R2  056/0=  Prob>F=  0012/0

F28/0= (1،107)Adj R2= 006/0

R2  002/0=  Prob>F=  595/0

منبع : یافته‌های پژوهشگر

 

آنچه درجدول (5) مشاهده می­شود، درسطح اطمینان 95درصد برای رانندگان کمتر از ده سال تجربه رانندگی سطح معنا­­­­­­­­­داری وجود ندارد  و برابر با 595/0  می­باشد.این بدین معناست که هیچ رابطه­­ی بین ریسک وپوشش بیمه­ای وجود ندارد. این جدول ارتباط بین پوشش بیمه ای و ریسک را برای رانندگان بیشتر از ده سال تجربه رانندگی را بررسی می کند.

بر اساس محاسبات تحقیق جدول 5 ، درسطح اطمینان 95درصد برای رانندگان بیشتر از ده سال تجربه رانندگی سطح معنا­­­­­­­­­داری وجـود دارد  و برابر با 001/0  است  وضـریب منفی بیانگر آن است که رابطه بین ریسک وپوشش بیمه­ای رابطه­ی معکوس می­­باشد.

بر اساس یافته­های تحقیق جدول 5 ، درسطح اطمینان 95درصد برای کل رانندگان سطح معنا­­­­­­­­­داری وجود دارد و برابر با 002/0  است  وضریب منفی بیانگر آن است که رابطه بین ریسک وپوشش بیمه­ای رابطه­­­ی معکوس می­­باشد.

 پس با مقایسه ضرایب جدول (5) می­توان این طور نتیجه گیری کرد؛ افرادی که پوشش بیمه­­­­­­­­­­­­­ای بالاتر را انتخاب می­­­کنند با احتمال تصادف بیشتری همراه­­­اند،  در نمونه ما اثبات نشد. ­

حال رابطه بین ریسک پذیری و اطلاعات نامتقارن در نمونه های پژوهش مورد بررسی قرار می دهیم. در این صورت، وجود اطلاعات نامتقارن را در دوگروه رانندگان کمتر از ده سال و گروه رانندگان بیشتر از ده سال تجربه رانندگی بررسی می کنیم. برای این منظور همبستگی بین جملات خطا(که برای اثبات وجود اطلاعات نامتقارن  به کار می رود) مجددا بین این گروه(رانندگان گروه کمتر از ده سال و گروه رانندگان بیشتر از ده سال تجربه رانندگی) مورد آزمون قرارمی گیرد.

جدول (6)رابطه تصادف و اطلاعات نامتقارن را برای رانندگان کمتر از ده سال تجربه رانندگی را نشان می دهد.

 

جدول 6- نتایج الگوی برآوردی بررسی رابطه تصادف و اطلاعات نا متقارن برای بیمه گزاران ، رانندگان

برای رانندگان بیشتر از ده سال تجربه رانندگی

برای رانندگان کمتر از ده سال تجربه رانندگی

gوs

p>│t│

t

ضرایب

p>│t│

t

ضرایب

000/0

00/34-

981/0-

000/0

87/78

042/1

g1 وs1

000/0

1/116

886/0

000/0

10/8-

024/0-

-cons

F (1،298)=82/1155

Adj R-squared =79/0

R-squared = 79 /0

Prob>F = 000/0

R-squared = 95/0         

Adj R-squared =951/0

F (1،298)=37/6220

Prob>F = 000/0

منبع : یافته‌های پژوهشگر

 

با توجه به نتایج تخمین پژوهش، معنا­داری بودن کل آزمون با توجه به آماره F اثبات می­شود. همچنین با توجه به آمـارهt در سطح 95 درصـد فرضیه صفر مبنی بر عدم همبستگی بین جملات خطای دو مدل پروبیت (پروبیت بین  ریسک وسایر متغیرها و پروبیت بین پوشش بیمه­ای وسایر متغیرها)ذکر شد، رد خواهد شد. بنابراین وجود همبستگی بین جملات خطا  در بین رانندگان کمتر از ده سال تجربه رانندگی قابل رد شدن نیست.

جدول(6) ارتباط بین تصادف و اطلاعات نا متقارن برای رانندگان بیشتر از ده سال تجربه رانندگی را نشان می دهد.

 همچنین با توجه به نتایج تخمین پژوهش، معنا­دار بودن کل آزمون با توجه به آماره F اثبات می­شود. همچنین با توجه به آمـارهt در سطح 95 درصد فرضیه صفر مبنی بر عدم همبستگی بین جملات خطای دو مدل پروبیت (پروبیت بین ریسـک وسـایر متغیـرها و پروبیت بین پوشش بیمـه­ای وسایر متغیـرها)ذکر شد، رد خواهد شد. بنابراین وجـود همبستگی بین جملات خطا  در بین رانندگان بیشتر از ده سال تجربه رانندگی قابل رد شدن نیست. پس بر اساس ضرایب جدول (6) نتیجه می­گیریم که در نمونه ما ارتباطی بین ریسک­پذیری و اطلاعات نامتقارن وجود ندارد و فرضیه دوم تحقیق رد می شود.

 

جدول 7- نتایج الگوی برآوردی میزان تحصیلات در تصادفات

کل (درصد)

0

1

سطح سواد/تصادفات

3

3                 00/100

0                 00/0

بی سواد

43

28              12/65

15              88/34

زیر دیپلم

94

67              28/71

27              72/28

دیپلم

20

15              00/75

5                 00/25

فوق دیپلم

98

67/83            82

16              33/16

لیسانس

29

27              10/93

2                 90/6

فوق لیسانس

13

12              31/92

1                 69/7

دکترا

300

234           300

66              00/22

کل

منبع : یافته‌های پژوهشگر

 

بر اساس یافته­های تحقیق وجدول (7)، بیشترین تصـادف در بیـن افـراد زیر دیپلم معـادل با 88/ 34 درصد می­باشد. این افـراد با احتیاط  رانندگی نکرده­اند ودچار حادثه شده­اند وکمترین تصـادف در بین افراد بی­سواد می­باشد. در نمونه مورد بررسی،  تنها3 نفر بیمه­گزار بی­سواد  وجود دارد و آن 3 نفر بیمه­گزار هم تصادف نکرده­اند و با توجه به محاسبات تحقیق، کمترین  تصادف مـربوط به افراد فوق لیسانس بـرابر با 90/6 درصد می­باشد. با مقـایسه این دویافته ها نشان می دهند که احتمـال تصـادف در افراد بیمه­گزار  با مـدرک تحصیلی بالاتـر ، کمتر  و احتمال تصادف در افـراد بیمه­گزار  با مـدرک تحصیلی پایین­تر، بیشتر می‌باشد.

در جدول (3) ضریب منفی در تحصیلات بیانگر این است که که احتمـال تصـادف در افراد بیمه­گزار  با مـدرک تحصیلی بالاتـر ، کمتر و احتمال تصادف در افـراد بیمه­گزار  با مـدرک تحصیلی پایین­تر، بیشتر می­باشد. همچنین در سطح اطمینان 95 درصد، رابطه معناداری بین درجه تحصیلات وتعداد تصادفات بیمه­گزاران وجود دارد و این مقدار برابر با 013/0 است. درضمن موضوع تحلیل تقارن اطلاعات در جدول (6) نشان داده شده است.

 

6- نتیجه گیری

نتایج نشان داد که براساس داده‌های پیمایشی مردان تقریبا دوبرابر زنان تصادف کرده واحتمال تصادف در زنان بیشتر است.تاثیر نوع کاربری اتومبیل در تصادفات نشان می دهد که افراد بیمه گزار و دارای خودروی حمل بار با بیشترین تصادف و خودروی شخصی دارای کمترین تصادف می باشند. اتومبیل‌های قدیمی‌تر نیز نسبت به اتومبیل‌های جدید دارای نرخ تصادف بیشتری هستند. برای پی بردن  به وجود اطلاعات نامتقارن ، با تقسیم بندی افراد بیمه‌گزار برای رانندگان کمتر از 10سال تجربه رانندگی اطلاعات نامتقارن وجود ندارد ولی وجود اطلاعات نامتقارن در بین رانندگان بیشتر از ده سال تجربه رانندگی تایید می شود.همچنین نتیجه گرفته‌ایم که بین ریسک و پوشش بیمه‌ای همبستگی مثبت وجود دارد و وجود اطلاعات نامتقارن بین ریسک وپوشش بیمه ای برای کل رانندگان نیز تایید می شود.                                                

بر اساس فرضیه این پژوهش ،  برای رانندگان کمتر از ده سال تجربه رانندگی سطح معنا داری وجود ندارد،یعنی رابطه ای بین ریسک و پوشش بیمه ای مشاهده نشد. اما برای رانندگان بیشتر از ده سال تجربه رانندگی سطح معناداری وجود دارد وضریب بین ریسک و پوشش بیمه‌ای منفی و بیانگر رابطه‌ای معکوس بین این دو متغیر است.در عین حال، برای کل رانندگان این رابطه معنا دار بوده و ضریب منفی نشان دهنده  رابطه معکوس بین ریسک و سطح پوشش بیمه ای می‌باشد. در این پژوهش این فرضیه که  افرادی که با احتمال تصادف بیشتری همراه­­­اند؛ پوشش بیمه­­­­­­­­­­­­­ای بالاتر را انتخاب می­­­کنند ، در نمونه مورد بررسی اثبات نشد. همچنین ، ارتباط معناداری بین سطح  ریسک‌پذیری واطلاعات نامتقارن وجود ندارد.

 

 

 

 

 

 

 



1- دانشیار دانشکده اقتصاد و حسابداری دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران (نویسنده مسئول)   aabounoori@yahoo.com

2- کارشناس ارشد برنامه­ریزی و سیستمهای اقتصادی Maryam_e 9638 @ yahoo.com



[i] .Asymmetric Information.

[ii]. Moral Hazard.

[iii]. Adverse Selection.

[iv]. Sarit Weiburd(2010).

[v] .Rothschild,M and Strigilitz,J.1976

[vi] .Pooling Equilibrium

[vii] .Sepreating Equilibrium

[viii] .Willson Equilibrium

[ix] .Stiglitz, Joseph,(2001)

[x]. Information consistent

[xi] .Abdoli, (1385)

[xii]. Dionne,G.,Michual,p,c :Dahchour, M,(2010)

[xiii]. Abbring.et.al.(2003)

[xiv]. Mc-Fadden(توضیح مدل در پایان نامه محقق دوم آمده است.)

[xv] گجراتی(1383)

 

1)     آستین، عبداله (1382) ؛اینترنت ابزاری برای ترفیع بیمه ، تازه های جهان بیمه ،انتشارات پژوهشکده بیمه،ش 62.
2)     طبیبیان ،محمدو علی نوریان،(1383)،"سیاستگذاری بهینه بیمه ای در بخش درمان با توجه به مخاطرات اخلاقی" فصلنامه صنعت بیمه ،شماره 75،ص 5-85.
3)     عبدلی،قهرمان،نظریه القای ناشی از عدم تقارن اطلاعات بین بیماران و پزشکان، مجله تحقیقات اقتصادی، شماره 68 بهار 1384،صفحات 91-114.
4)     علی زاده ،جعفر (1383) ،راهنمای بیمه اتومبیل به زبان ساده ،انتشارات بهنامی ،تهران.
5)     گجراتی،دامودار،مبانی اقتصاد سنجی، ترجمه ابریشمی، حمید،جلد اول ودوم، انتشارات دانشگاه تهران، تهران1383.
6)     ماجد، وحید(1385)  "انتخاب نامساعد وامکان استقرار قراردادهای سازگار اطلاعاتی " فصلنامه صنعت بیمه، شماره 85، 83-105.
7)     مطلبی، سید محمد موسی(1380)،" مخاطرات اخلاقی وبازار بیمه" فصلنامه مفید، شماره 35، 41-62.
8)     میر جلیلی،سید حسین ،(1382) ،اقتصاد اطلاعات نا متقارن ،مجله اطلاعات سیاسی اقتصادی ؛شماره 269و270.
9)     نادری، مجتبی (1383) فصلنامه صنعت بیمه سال  نوزدهم شماره 2 و شماره مسلسل74 صفحات 143-188.
10)   Akerlof,G.A. (1970),”The Market for lemon :Quality-1,Uncertainty and the Market Mechanism “ ,Quarterly journal of Economic, 84 :pp.448-500.
11)   Chiappor,P.A.,Salanie,B. (2000),”Testing for Asymmetric Information insurance market” ,journal of  Political Economy,Feb.vol.108,no.1 pp.56-78.
12)   Dahchour,M.and Dionne,G. (2002),”Pricing of Automobile Insurance under Asymmetric Information “:A study on panel Data, working paper 01-06 may 2002.
13)   Dionne,G;Michual,P.C ;Dahchour,m;(2010);separating moral hazard from adverse selection  in Automobile Insurance. Longitudinal Evidence from France
14)   Peng shi, Emiliano A.Valdez;(2011): "A Copula approach to test asymmetric information with applications to predictive modeling Insurance": Mathematic and Economic 49(2011)226-236.
15)   Stiglitz, Joseph ;(2001), “ Information and the change in the paradigm in Economics ”; Prize lecture ; Columbia Business school, Columbia university.
16)   Sarit Weiburd,(2010), “Dose police presence reduce accident ?”,Discussion paper,No.12-16,Agust.2010,Maryland University.
17)   Rothschild, M & stiglitz, J 1976,'Equilibrium in competitive insurance markets', An Essay on the Economics of  Imperfect Information, Quarterly Journal of Economics, vol. 90, no.4, pp.629-49
 
 
 
یادداشت‌ها